Dự án “ Nông nghiệp bền vững tại tỉnh Thanh Hóa ứng dụng công nghệ Trí tuệ nhân tạo và Bản sao số trong nông nghiệp các-bon chủ động” nhằm hướng tới mục tiêu triển khai nền tảng Bản sao số và Trí tuệ nhân tạo để quản lý hoạt động nông nghiệp các-bon tại tỉnh Thanh Hóa. Thông qua công nghệ Trí tuệ nhân tạo, nông dân sẽ có khả năng theo dõi mức độ các-bon và tối ưu hóa các biện pháp canh tác nhằm giảm lượng khí nhà kính và tối đa hóa lợi nhuận từ tín chỉ các-bon. Với tổng mức đầu tư dự án 400.000 đô la úc; đương đương 6,8 tỷ đồng Việt Nam; Thời gian thực hiện dự án: 02 năm (2025-2026).

Dự án nông nghiệp carbon hiện đang được triển khai với ba cấu phần chính. Trước hết là hệ thống giám sát carbon chi phí thấp, sử dụng cảm biến và hình ảnh viễn thám để theo dõi tình trạng cây trồng, đất và khả năng hấp thụ carbon, đồng thời đưa ra khuyến nghị cải thiện đất, hỗ trợ nông dân quản lý từ xa theo thời gian thực. Tiếp đó là hệ thống hỗ trợ quyết định dựa trên trí tuệ nhân tạo, với các mô hình dự đoán phục vụ trồng cây chính xác, giám sát và giảm phát thải, dự báo khả năng hấp thụ carbon, lập kế hoạch sử dụng tài nguyên hiệu quả cũng như đánh giá tác động môi trường, bảo đảm cân bằng sinh thái. Một cấu phần quan trọng khác là xác minh và tạo tín chỉ carbon, cung cấp dữ liệu chính xác để định lượng, tính toán và thương mại hóa tín chỉ carbon, gia tăng lợi ích kinh tế cho người tham gia. Đến nay, dự án đã hoàn thành việc số hóa toàn bộ dữ liệu nông nghiệp của tỉnh Thanh Hóa, hình thành hệ thống quản lý đồng bộ trồng trọt và chăn nuôi trên toàn tỉnh.

Tại xã Hoằng Lộc, dự án nông nghiệp carbon do chương trình Aus4Innovation tài trợ đang được triển khai từ tháng 6 với diện tích 5.000 m2, gồm 5 hộ gia đình tham gia, sử dụng giống lúa TBR 225. Dự án đã lắp đặt 5 thiết bị giám sát, kết nối với máy chủ tại Trường Đại học Bách khoa Hà Nội để theo dõi các chỉ số, đồng thời hỗ trợ toàn bộ phân bón, công chăm sóc và cam kết bù sản lượng nếu năng suất thấp hơn so với ngoài mô hình.

Cùng với đó, dự án xây dựng bản đồ số hóa phát thải khí nhà kính từ trồng trọt, chăn nuôi trên toàn tỉnh Thanh Hóa, phát triển ứng dụng di động giúp nông dân theo dõi quá trình sinh trưởng và phát thải trong canh tác lúa, đồng thời thí điểm thiết bị theo dõi phát thải trên 10 thửa ruộng tại xã Hoằng Lộc.

Tại hội thảo, đơn vị tài trợ và đơn vị thực hiện đã lắng  nghe người dân trình bày những hiệu quả của việc thực hiện Dự án trên cây lúa tại vụ Chiêm Xuân. Theo đó, mô hình này, năng suất cây lúa đạt vượt trội, tăng 20% so với giống lúa trồng thông thường. Chất lượng gạo tốt và quan trọng là người nông dân hoàn toàn có khả năng theo dõi mức độ các-bon và tối ưu hóa các biện pháp canh tác nhằm giảm lượng khí nhà kính và tối đa hóa lợi nhuận từ tín chỉ các-bon. Đại diện đơn vị tài trợ nhận định thực hiện sản xuất lúa theo đề án này sẽ mang lại nhiều tiềm năng và năng suất cho cây lúa theo hướng hiện đại, thân thiện môi trường. Bước đầu thực hiện tại xã Hoằng Lộc nói riêng và tỉnh Thanh Hóa nói chung đang đạt hiệu quả tốt. Đây cũng là điều kiện để nhân rộng mô hình trong thời gian tới./.