Trong dòng chảy phát triển kinh tế nông thôn hiện nay, việc giữ gìn và phát huy các nghề truyền thống không chỉ góp phần bảo tồn giá trị văn hóa mà còn mở ra hướng sinh kế bền vững cho người dân. Tại xã Hoằng Lộc, nghề mây tre đan – một nghề có lịch sử hàng trăm năm – vẫn đang được duy trì và phát triển, trở thành nguồn thu nhập quan trọng đối với nhiều hộ gia đình, đặc biệt là phụ nữ.

Không chỉ là nghề chính tại một số thôn, mây tre đan còn được nhiều phụ nữ trong xã lựa chọn như một nghề phụ phù hợp, giúp tận dụng thời gian nhàn rỗi để tăng thêm thu nhập. Sự cần cù, khéo léo và bền bỉ của người phụ nữ đã góp phần giữ “hồn nghề” qua từng sản phẩm thủ công giản dị nhưng tinh xảo.

Dạo quanh các khu dân cư trên địa bàn xã, nhất là tại các thôn An Hảo, Hà Đồ và các thôn thuộc Hoằng Lộc cũ, dễ dàng bắt gặp hình ảnh những người phụ nữ ngồi trước hiên nhà, bên chồng nan tre, cần mẫn thực hiện từng công đoạn như nức rá, bện rá, chẻ nan, đan mê. Những đôi bàn tay thoăn thoắt, tỉ mỉ tạo nên những sản phẩm đều đặn, chắc chắn. Với các công đoạn này, mỗi tháng họ có thể có thêm thu nhập từ 2 đến 3 triệu đồng. Đối với những sản phẩm yêu cầu kỹ thuật cao hơn như đan lồng đèn, chao đèn, mức thu nhập có thể đạt từ 5 đến 6 triệu đồng mỗi tháng, một con số đáng kể đối với lao động nông thôn.

Một trong những tấm gương tiêu biểu trong phát triển nghề là chị Nguyễn Thị Nguyệt, thôn An Hảo. Năm 2008, khi địa phương triển khai dự án đào tạo nghề mây tre đan, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã đã tổ chức lớp học cho 32 lao động. Với sự nhanh nhạy, chịu khó học hỏi, chị Nguyệt sớm thành thạo nghề và không chỉ dừng lại ở việc làm kinh tế gia đình mà còn tích cực truyền dạy nghề cho phụ nữ ở thôn Xuân Tiến và các địa phương lân cận.

Từ năm 2009, cơ sở sản xuất của chị bắt đầu nhận gia công sản phẩm cho Công ty mây tre đan Quốc Đại. Có thời điểm, cơ sở đã tạo việc làm cho trên 200 lao động, với thu nhập bình quân từ 70.000 đến 80.000 đồng mỗi ngày, góp phần giải quyết việc làm tại chỗ, hạn chế tình trạng lao động phải đi làm ăn xa. Đến nay, dù quy mô đã thu gọn, cơ sở của chị vẫn duy trì khoảng 10 lao động thường xuyên với thu nhập ổn định, đồng thời tiếp tục là điểm tựa để nhiều phụ nữ gắn bó với nghề.

Cùng với sự phát triển của thị trường, các sản phẩm mây tre đan của địa phương ngày càng được cải tiến về mẫu mã, đa dạng về chủng loại, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng trong và ngoài nước. Từ những vật dụng quen thuộc như rổ, rá, mẹt đến các sản phẩm trang trí như lồng đèn, chao đèn, đồ thủ công mỹ nghệ, tất cả đều mang đậm nét mộc mạc, gần gũi nhưng không kém phần tinh tế. Đây cũng là hướng đi quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm, gia tăng thu nhập cho người lao động.

Điểm nổi bật của nghề mây tre đan là tính linh hoạt: người lao động có thể làm việc tại nhà, chủ động thời gian, phù hợp với điều kiện của phụ nữ nông thôn, những người vừa tham gia lao động sản xuất, vừa đảm đương vai trò chăm sóc gia đình. Dù mức thu nhập chưa thật cao, nhưng nghề đã góp phần cải thiện đời sống, giảm áp lực kinh tế, đồng thời khẳng định vai trò, vị thế của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ gia đình.

Trong bối cảnh xây dựng nông thôn mới theo tiêu chí mới, việc duy trì và phát triển các ngành nghề truyền thống như mây tre đan càng có ý nghĩa thiết thực. Đây không chỉ là giải pháp tạo việc làm, tăng thu nhập mà còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế bền vững tại địa phương. Từ những sợi mây, nan tre giản dị, bằng đôi bàn tay khéo léo và sự cần cù của người phụ nữ Hoằng Lộc, những giá trị kinh tế và văn hóa đang từng ngày được kết tinh. Nghề mây tre đan vì thế không chỉ là nghề phụ, mà đang trở thành điểm tựa sinh kế, góp phần làm nên diện mạo mới cho quê hương Hoằng Lộc hôm nay.